Bolesność dolnego odcinka kręgosłupa:
Podczas całego naszego życia jesteśmy zmuszeni do wykonywania ruchów w kręgosłupie, które wpływają szkodliwie na struktury międzykręgowe. Wynika to z zachowania krążka międzykręgowego w czasie ruchów zgięcia kręgosłupa, gdyż jądro miażdżyste przemieszcza się przeciwnie do kierunku kręgów. Spowodowane jest to wzrostem ciśnienia, jakie powstaje wewnątrz krążka podczas zbliżania się kręgów do siebie z jednej strony. Najczęstszymi ruchami do jakich jesteśmy zmuszeni jest zgięcie tułowia w przód. Wtedy też krążek przemieszcza się do tyłu, powodując ucisk na struktury korzeniowe. Jest to bezpośrednią przyczyną bólu, który może mieć zróżnicowaną lokalizację w zależności od stopnia przemieszczenia jądra wewnątrz pierścienia włóknistego, a w konsekwencji stopnia ucisku na korzeń nerwowy. Ból ten niekoniecznie musi występować w samym kręgosłupie, ale może również promieniować do pośladków czy uda aż do stopy. Pojawiać się też może miejscowe zaburzenie czucia. Miejsce wystąpienia tych dolegliwości zależy od poziomu, na którym doszło do ucisku. Jeżeli zmiana dotyczy krążka między kręgami lędźwiowymi 4 i 5 (L4 – L5), to dochodzi do ucisku na korzeń lędźwiowy 5 ( L5 ). Analogicznie jest na każdym poziomie kręgosłupa.
Zmiany neurologiczne jakie zachodzą podczas ucisku na dany korzeń:
| Poziom wypadnięcia | Obszar bólu | Zaburzenie czucia | Niedowłady mięśni |
| L3 – L4 ; ucisk na 4 korzeń lędźwiowy | Dolne partie kręgosłupa, przednia powierzchnia uda i podudzia | Powierzchnia przednia i przyśrodkowa uda i kolana | Osłabiony mięsień czworogłowy uda |
| L4 – L5; ucisk na 5 korzeń lędźwiowy | Okolica nad stawem krzyżowo-biodrowym, powierzchnia boczna uda i podudzia | Powierzchnia boczna podudzia. Palucha oraz przyśrodkowa powierzchnia palca II | Osłabienie mięśni zginających grzbietowo stopę – trudność w chodzeniu na piętach, możliwe opadanie stopy |
| L5 – S1; ucisk na 1 korzeń krzyżowy | Okolica nad stawem krzyżowo-biodrowym, tylno-boczna powierzchnia uda i podudzia, pięta | Powierzchnia tylna podudzia, powierzchnia boczna stopy | Osłabienie mięśni zginających podeszwowo stopę – trudność w chodzeniu na palcach |
Mechanizm powstania przemieszczenia krążka jest bardzo prosty, jednak daje zróżnicowany obraz. Dlatego istotna jest obserwacja zachowania się bólu, poprzez co możliwym jest dobranie odpowiedniej formy leczenia.
Lekarze alarmują, że blisko 90% populacji ludzkiej doświadcza bólu kręgosłupa przynajmniej jeden raz w życiu. Dlatego niezmiernie istotna wydaje się być profilaktyka, aby zapobiegać tym incydentom oraz ich nawrotom. Niestety ciągle pod wpływem szybkiego tempa życia, zapomina się o dosyć elementarnych sprawach zdrowotnych. Najczęstszą przyczyną bólu związanego z kręgosłupem jest jakieś zdarzenie, które bezpośrednio wpłynęło na nasz kręgosłup. W ciągu dnia najczęściej wykonujemy ruch zgięcia tułowia do przodu, na prostych nogach. Jest to ruch wielce niekorzystny, ponieważ obciążenia jakie przenoszone są na odcinek lędźwiowy są ogromne. Jądro miażdżyste pod wpływem zadziałania takiej siły ulega przemieszczeniu, i staje się przyczyną dolegliwości bólowych. Dlatego należy zwrócić uwagę na sposób w jaki schylamy się, podnosimy przedmioty czy też wstajemy i siadamy. Są to czynności które wykonujemy kilkanaście razy dziennie, a których nieprawidłowe wykonanie skutkuje dolegliwościami. Dlatego należy wykształcić w sobie nawyk prawidłowego wykonywania powyższych czynności.
Oto kilka prostych rad:
1. Nigdy nie należy się schylać na prostych nogach
2. Zawsze starać się zachować prawidłowe ułożenie kręgosłupa
3. Unikać nagłego ruchu wyprostu lub zgięcia połączonego ze skrętem tułowia w bok
4. Górna granica podnoszonego ciężaru nie powinna przekraczać 15 kg
5. Ciężar podnosimy płynnym ruchem przez wyprostowanie kolan
6. Stopy powinny być rozstawione
7. Siadanie, wstawanie z krzesła oraz łóżka zawsze wykonujemy spokojnie bez gwałtownych ruchów
8. Z łóżka najlepiej wstawać z leżenia na boku, podpierając się rękoma, nogi zgięte spuszczamy z łóżka, zachowując prawidłowe ułożenie kręgosłupa
Pamiętając o tych prostych zasadach jesteśmy w stanie odciążyć nasz kręgosłup, oraz unikać niepotrzebnych epizodów bólowych.
Źródła : 1. Wiktora Degi Ortopedia i Rehabilitacja; pod redakcją Marciniaka W; Szulca A. ; autor: dr med. Nowakowski A. ; tytuł: Bóle krzyża
2. Wiktora Degi Ortopedia i Rehabilitacja; pod redakcją Marciniaka W; Szulca A. ; autor: dr Stengert T. ; tytuł: Metoda McKenziego w diagnozowaniu i leczeniu bólów krzyża o podłożu mechanicznym
