Jak możemy zauważyć od kilku lat spotykamy się z propagowaniem zdrowego stylu życia. Trend ten bardzo wyraźnie zaznacza się w sferze życia prywatnego, a paradoksalnie zapominamy o zdrowym stylu życia w biurze, gdzie spędzamy najwięcej czasu. Zastanówmy się więc jak żyć zdrowo w biurze? Musimy stworzyć sobie zdrowe stanowisko pracy.
Problem ten możemy analizować z trzech punktów widzenia:
- Psychologii
- Fizjologii
- Estetyki.
Z punktu widzenia psychologii
Z badań przeprowadzonych przez architektów i psychologów, a dotyczących odczuwania i oceniania przestrzeni wynika, że małe pomieszczenia dają poczucie bezpieczeństwa, natomiast duże- tworzą poczucie swobody, władzy. Im większy jest Twój gabinet czy biurko, tym wydajesz się silniejszy. Jednym ze sposobów pozwalających wygrać w świecie biznesu jest organizowanie zebrań lub prowadzenie negocjacji we własnym biurze – czujemy się silniejszy na własnym terenie. Znacznie istotniejsze jest jednak to, by projektując stanowiska pracy, brać pod uwagę uwarunkowania przestrzenne pracownika. Czuje się on przecież właścicielem miejsca pracy, od jego zaplanowania zatem zależy samopoczucie człowieka i wydajność pracy.
Równie istotna jest odczuwana przez nas odległość, dająca nam poczucie bezpieczeństwa, wynosi ona 1 metr. Oczywiście wielkość intymnego obszaru bywa modyfikowana kulturowo. Amerykanie i Brytyjczycy zwykle potrzebują większej powierzchni, Włosi mniej.
Z punktu widzenia fizjologii…
Równie ważne są predyspozycje fizjologiczne. Kształtowanie i aranżacja wnętrza, ustalenie wysokości, pola pracy, krzeseł i innego sprzętu, z którego pracownik musi korzystać. Powinno odbywać się z wykorzystaniem wymiarów anatomicznych ciała, zakresów poruszeń, danych biomechanicznych oraz z uwzględnieniem rodzaju wykonywanych zajęć. Każdemu zdarzyło się znaleźć w sytuacji, gdy wymiary odbiegały od tych, które brał pod uwagę projektant opracowując wyrób. Biurka lub inne powierzchnie pracy są czasem za niskie lub za wysokie, wyprofilowanie krzesła – niezgodne z krzywizną fizjologiczną kręgosłupa. Ważne jest, aby spełnić minimalne wymagania ergonomii jakie zostały określone w Załączniku do Rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Socjalnej z dnia 1 grudnia 1998 roku w sprawie bezpieczeństwa i higieny pracy na stanowiskach wyposażonych w monitory ekranowe. Istotne jest, aby wszystkie te wytyczne były konsekwentnie realizowane. Tworząc jedynie zarys problemu wspomnę tylko o kilku najważniejszych elementach:
- Biurko – wyposażone w regulację wysokości (zalecana 64-84 cm)
- Fotel – powinien być wyposażony m.in. w regulację wysokości oparcia, wysokości siedziska (40-50 cm), odchylenia oparcia do tyłu o 30 stopni
- Monitor – ustawiamy poniżej linii wzroku, tak aby patrzeć 20-50 stopni w dół;
- Klawiatura – ustawiamy ją na blacie stołu roboczego w odległości min. 10 cm od jego krawędzi.
Ważne jest, abyśmy umieli używać regulacji w jakie wyposażone są meble i najpierw regulowali wysokość fotela, a dopiero potem biurka. W przypadku fotela musimy tez na nim umieć poprawnie siedzieć.
Dostosowanie wyrobów do ich przeznaczenia jest szczególnie istotne właśnie w miejscu pracy – spędzamy w nim bardzo dużo czasu, często w bezruchu. Niezależnie od tego czy jest to fotel czy krzesło – wszystkie siedziska musza odpowiadać cechom antropometrycznym populacji, dla każdej zostały zaplanowane. Odwołując się do badań współczesnej fizjologii opracowano wytyczne do określania pola pracy w pozycji siedzącej i stojącej, wymiarów mebli biurowych i innego sprzętu:
- maksymalną wysokość zasięgu oblicza się mnożąc wzrost człowieka przez 1,24
- wygodna wysokość zasięgu zawiera się w granicach 65-150 cm
- szafa o głębokości 60 cm jest łatwo dostępna tylko do wysokości barku tj. ok.120cm
- przy ustalaniu wysokości pola pracy należy pamiętać, ze człowiek ma największą zręczność i siłę rąk przy opuszczonych łokciach i rękach zgiętych pod kątem prostym.
Wreszcie: wymagania i zależności opisujące granice pola pracy, rozmiary siedzisk, położenie obsługiwanych urządzeń itp. nie mogą być rozpatrywane oddzielnie. Musza się składać na jedno spójne rozwiązanie.
Estetyka miejsca pracy
Nie sposób jest pominąć estetykę pracy, przesądza ona bowiem o charakterze naszego biura. Plastyczna forma mebli, kompozycja, harmonia wyposażenia i przede wszystkim dobór barw –mogą stymulować i podsycać aktywność, rozpraszać nudę i monotonię, zmniejszać zmęczenie, relaksować, wzmagać poczucie komfortu. Spełnienie potrzeb psychicznych, fizjologicznych i estetycznych może w decydujący sposób poprawić warunki zdrowotne w miejscu pracy, wpłynąć na satysfakcję i zadowolenie, zaspokoić aspiracje oraz zwiększyć motywację do działań.
Opracowano na podstawie: felietonu E. Górskiej i K. Plucińskiej-Smorawskiej „Jak zorganizować swoje miejsce pracy?” oraz Protokołu ergonomicznego przygotowanego przez Instytut Medycyny Pracy im. Prof. J. Nofera |
