Zdrowe biuro
Zdrowa firma - ergonomia w miejscu pracy - zdrowe meble biurowe - zdrowy kręgosłup Wydarzenia Mapa strony - Martela
Zdrowebiuro.pl
Wersja do druku
Lista pytań » Maksymalna temperatura w biurze

Chciałabym się dowiedzieć czy w przepisach pracy istnieje maksymalna dopuszczona temperatura powyżej której pracownik ma prawo zaprzestać pracy? Pracuję przy komputerze w nieklimatyzowanym biurze, w którym w lecie temperatura sięga 35 stopni.


Ogólne przepisy bhp nie określają niestety górnej granicy temperatury, a jedynie dolną np. 18'C dla lekkiej pracy fizycznej lub w pomieszczeniach biurowych.
Pracodawca powinien jednak zapewnić właściwy komfort pracy w pomieszczeniach pracy m.in. przez zapewnienie wymiany powietrza wynikającej z potrzeb użytkowych i funkcji pomieszczeń, bilansu ciepła i wilgotności oraz zanieczyszczeń stałych i gazowych.
Podczas największych upałów w pomieszczeniach może wystąpić tzw. mikroklimat gorący, praca w takich warunkach może być pracą w warunkach szkodliwych, a sam mikroklimat, jako czynnik szkodliwy podlega wówczas badaniom i pomiarom. Jest on charakteryzowany wskaźnikiem obciążenia termicznego WBGT, którego wartość zależy od wydatku energetycznego związanego z pracą, prędkości przepływu powietrza, dostosowania się pracownika do określonych warunków cieplnych. [Rozporządzenie MPiPS z 29.11.2002 w sprawie najwyższych dopuszczalnych stężeń i natężeń czynników szkodliwych dla zdrowia w środowisku pracy (Dz.U. 217 poz. 1833, zm, Dz.U. 2005 nr 212, poz. 1769.]

A oto wycinki graficzne z kilku innych aktów prawnych dotyczących interesujących Panią problemów:

 









Przyjmowanie odpowiedniej ilości płynów jest oczywiście niezbędne dla funkcjonowania każdego organizmu w gorące dni. Podczas pracy w wysokiej temperaturze człowiek traci z potem ok. 0,5-1 litra wody na godzinę (zależnie od wysiłku fizycznego. Taka utrata wody i soli mineralnych może spowodować powstanie zaburzeń gospodarki energetycznej organizmu, omdlenia, kurcze cieplne, wyczerpanie, a nawet udar cieplny. Przeciwdziałanie polega przede wszystkim na częstym piciu małych ilości napojów. Ilość, rodzaj i temperatura tych napojów zależy w dużej mierze od warunków wykonywania pracy oraz fizjologicznych potrzeb pracownika i nie obowiązują tu żadne limity. Jednak nie wszystkie płyny są jednakowo korzystnie podczas upałów. Uważa się, że należy zrezygnować z wysokosłodzonych napojów na rzecz wody mineralnej (niegazowanej lub średnio nasyconej dwutlenkiem węgla), soków owocowych i warzywnych (np. bogatego w potas soku pomidorowego), i naparów ziołowych. Nie jest wskazane picie gazowanych płynów, a unikać należy wysokoprocentowych alkoholi. Piwo i wino może stanowić dodatek, a nie podstawowy napój. Picie kawy może być pomocne sporadycznie, w przypadku obniżeniu ciśnienia tętniczego krwi, ale trzeba pamiętać, że kawa nie uzupełnia płynów w organizmie i poza kawą trzeba wypijać wodę.
Niektórzy zalecają następujący skład 1 litra napoju: 1 l wody, 1 g soli kuchennej, 1 g wit. C oraz ewentualnie dodatki smakowe.

Prawo nie określa rodzaju napojów, które powinien zapewnić pracodawca. Najczęściej jest to woda mineralna, ale można wydawać gotowe soki w kartonach lub butelkach albo też zagęszczone soki, które pracownicy mogą rozcieńczyć wodą.
Sposób wydawania napojów chłodzących może być różny, ważne jest tylko, aby docierały one na czas i w odpowiedniej ilości (np. wydawanie każdemu pracownikowi okresowo czy stosowanie ogólnodostępnych dystrybutorów).

Najczęstsze sposoby techniczne
-Ograniczanie wpływu promieniowania słonecznego (rolety, żaluzje, markizy)
-Zamykanie okien w czasie, gdy temperatura na zewnątrz jest wyższa niż wewnątrz budynku zapobiegnie wpuszczania nagrzanego powietrza
-Wentylacja ogólna, wentylatory lokalne
-Klimatyzacja (coraz częściej stosowana). W tym przypadku trzeba jednak pamiętać o konieczności odpowiedniej konserwacji (możliwość pojawienia się niepożądanych organizmów). Ponadto, jak wskazuje doświadczenie, ludzie mają różne preferencje w odniesieniu do komfortu cieplnego. I chociaż np. dla większości osób warunki będą odpowiednie, to znajdą się osoby, którym będzie za chłodno lub za ciepło.
Rozwiązania techniczne powinny sprzyjać parowaniu potu z powierzchni skóry (np. poprzez napływ powietrza o niższej temperaturze do pomieszczenia pracy). Chociaż mała wilgotność powietrza sprzyja parowaniu potu, to zbyt mała może powodować podrażnienia śluzówki dróg oddechowych. W takim przypadku nawilżanie powietrza może skutecznie poprawić tolerancję warunków termicznych pracy.
Jeśli nie ma możliwości skorzystania z rozwiązań technicznych, wówczas można zastosować sposoby „domowe” zawieszanie wilgotnych ręczników bądź umieszczanie pojemników z wodą w pomieszczeniu pracy.

Organizacja pracy
Nie ma zwyczaju, tak, jak w krajach choćby Europy południowej, sjesty, A, podobnie jak w przypadku mrozów, przydałoby się rozwiązanie regulujące pracę przy zbyt wysokiej temperaturze. Z ergonomicznego (i ekonomicznego) punktu widzenia sjesta obowiązująca w najgorętszym momencie dnia może znacznie poprawić wydajność pracy. Na dzień dzisiejszy zaproponować można następujące rozwiązanie organizacyjne: obniżenie współczynnika WBGT poprzez skrócenie czasu pracy lub wprowadzenie dodatkowych przerw wypoczynkowych PN-85/N-08011 Ergonomia. Środowiska gorące. Wyznaczanie obciążeń termicznych działających na człowieka w środowisku pracy oparte na wskaźniku WBGT. Zgodnie z powyższą normą można, poprzez ustalenie cykli praca-odpoczynek, określić odpowiednią do konkretnych warunków organizację pracy.

UWAGA: Główny Inspektor Pracy - Bożena Borys-Szopa apelowała w tym roku do pracodawców, w związku z falą wysokich temperatur w Polsce, o dostarczanie pracownikom napojów orzeźwiających, a także skracanie czasu pracy, jeśli jest to możliwe.
Ten drugi sposób można byłoby rozwiązać np. poprzez:
•zezwolenie pracownikom na wcześniejsze zakończenie pracy, miałoby to obejmować zwłaszcza pracowników pracujących więcej niż 8 godzin dziennie, albo
•wprowadzenie dodatkowych przerw w pracy, w czasie najwyższej temperatury,

Należy przy tym pamiętać, że skrócenie czasu pracy lub dodatkowe przerwy przy pracy, spowodowane wysokimi temperaturami powietrza nie powinny powodować obniżenia wynagrodzenia za pracę.

Optymalne warunki, zapewniające komfort cieplny w okresie zimowym lub letnim, określone są w normie PN-EN ISO 7730:2005(U) Środowiska termiczne umiarkowane – Wyznaczanie wskaźników PMV i PPD oraz określanie warunków komfortu termicznego. Z kolei w pomieszczeniach ze stanowiskami komputerowymi zaleca się warunki temperatury powietrza zimą w zakresie 20-24°C, a latem 23-26°C (J. Bugajska – Komputerowe stanowisko pracy. CIOP-PIB, 2003).

I na koniec prawa pracownika. Tutaj zdania są podzielone i naprawdę nie czuję się na siłach rozstrzygnąć tego problemu prawnego.

Ustawa z 26.06.1974 Kodeks Pracy (Dz.U. 1998 nr 21 poz 94 zm. Dz.U 005 nr 86 poz 732
Art. 210 $1 W razie, gdy warunki pracy nie odpowiadają przepisom bhp i stwarzają bezpośrednie zagrożenie dla zdrowia lub życia pracownika albo gdy wykonywana przez niego praca grozi takim niebezpieczeństwem innym osobom, pracownik ma prawo powstrzymać się od wykonywania pracy, zawiadamiając o tym bezzwłocznie przełożonego.
$3. Za czas powstrzymania się od wykonywania pracy lub oddalenia się z miejsca zagrożenia w przypadkach, o których mowa w $1 i 2, pracownik zachowuje prawo do wynagrodzenia

Z kolei dr Anna Marszałek z CIOP uważa, że „... Prawo nie przewiduje możliwości odmowy pracy z powodu wysokiej temperatury otoczenia. Jeśli pracownik źle znosi upały, co może uzewnętrznić się wystąpieniem udaru cieplnego, wówczas konieczne jest skorzystanie ze zwolnienia lekarskiego. Nie przewiduje się konieczności wykonywania badań lekarskich z powodu występowania podwyższonej temperatury otoczenia w miejscu pracy biurowej.

Jeszcze inni stwierdzają, że „... Upał może być przyczyną pozwalającą na zwolnienie od pracy z zachowaniem wynagrodzenia, tylko gdy zostaną spełnione następujące warunki:
- cierpisz na schorzenie, które powoduje, że przebywanie w zbyt wysokiej temperaturze jest dla ciebie niebezpieczne (dotyczy to np. nadciśnieniowców)
- szef nie zapewnił warunków, które pozwoliłyby ci wykonywać pracę w trakcie upałów (np. nie zainstalował urządzeń właściwie chłodzących powietrze, nie przeniósł cię do pomieszczenia położonego w mniej nasłonecznionej części budynku, na twoją prośbę nie zmienił godzin pracy, tak byś nie musiał pracować w samo południe).
Jeśli zrealizują się oba te warunki, masz prawo oddalić się z miejsca pracy. Wcześniej poinformuj o tym szefa...”

 

Dr inż. Zbigniew Jóźwiak
Zakład Fizjologii Pracy i Ergonomii
Instytut Medycyny Pracy im. Prof. J. Nofera

 

  Zapraszamy do dyskusji na forum

Instytut Wzornictwa Przemysłowego
Martela
ErgoTest
Microsoft
Centrum medyczne ENEL-MED
Okulary Do Komputera
Instytut Medycyny Pracy
Archivolta
Radio PIN
Modern Office Manager
Facility Manager
Eurobuild Poland
Architektura Murator
Architektura & Biznes
NoweBiuro.pl
ARCHITEKTURA.INFO
MEBLE.pl
IIR.pl
Worksite
|  Wydarzenia  |  Misja  |  Przepisy prawne  |  Ergonomia  |  Zdrowie - Ile to kosztuje?  |  Porady i rozwiązania  |  Kontakt  |  Newsletter  |  
design by VENTI