Prowadzę małe biuro rachunkowe i spodziewam się wkrótce kontroli sanepidu, m.in. pod katem oceny oświetlenia. Proszę o informację jakie są aktualne normy w tym zakresie w przypadku pomieszczeń biurowych i dodatkowych (korytarze, archiwa, toalety itp.) ewentualnie o wskazanie, gdzie takie informacje mogę znaleźć. Zgodnie z Polską Normą (również unijną) PN-EN 12464-1 (Światło i oświetlenie. Oświetlenie miejsc pracy. Cz 1: Miejsca pracy we wnętrzach) ustalono trzy zasadnicze parametry oświetlenia: eksploatacyjne natężenie oświetlenia Em, ujednoliconą ocenę olśnienia UGR i ogólny wskaźnik oddawania barw Ra. Ogólnie rzecz biorąc jakość barwy „blisko białego” światła lamy zależy od barwy samej lampy i zdolnością do oddawania barw. Wygląd barwy dzielimy na trzy podstawowe grupy ciepły (Tcp<3300 K), pośredni (3300 K<Tcp<5300 K) i zimny (Tcp>5300 K). Wygląd barwy światła nie musi idealnie odpowiadać charakterystyce światła słonecznego (która też różni się w zależności od pory dnia, roku, zachmurzenia itp.), jest on raczej zależny od czynników psychologicznych i estetycznych. Decydując się na konkretny wygląd barwy musimy uwzględnić natężenie oświetlenia, barwy pomieszczenia, klimat i oczywiście osobiste upodobania. Trzeba natomiast pamiętać, jak istotny jest wskaźnik oddawania barw (naturalnie oddawane barwy przedmiotów, a przede wszystkim ludzi), którego wartość w przypadku pomieszczeń biurowych nie powinna być mniejsza niż 80 (max – 100). Dobre warunki oświetleniowe wymagają natomiast odpowiedniego natężenia oświetlenia wg PN na typowych stanowiskach pracy biurowej (również przy komputerze) powinno ono wynosić 500 lx (w archiwach wystarczy 200 lx, ale podczas kreślenia technicznego powinno wynosić 750 lx). Dla innych pomieszczeń norma przewiduje np. 100 lx dla pomieszczeń sanitarnych, holi wejściowych i 200 lx dla jadalni, bufetów, portierni. W przypadku innych, bardziej specjalistycznych pomieszczeń proszę o kontakt, znajdę wówczas odpowiednie wartości w Normie. No i oczywiście ochrony przed olśnieniem za którą odpowiada wskaźnik UGR – w typowych pomieszczeniach biurowych powinien wynosić 19. Dr inż. Zbigniew Jóźwiak Zakład Fizjologii Pracy i Ergonomii Instytut Medycyny Pracy im. Prof. J. Nofera |