Czy korzystne dla zdrowia pracowników jest zastosowanie ogrzewania podłogowego w projektowanym budynku biurowym. Pracownicy wykonywać będą pracować w Biurze Rachunkowym przy księgowaniu dokumentów. Jeżeli ogrzewanie będzie źle wpływało na komfort pracy mogę zaprojektować ogrzewanie grzejnikowe ścienne.
Niestety ogrzewanie podłogowe nie doczekało się jeszcze wiarygodnej oceny w sensie skutków zdrowotnych, tak więc moi znajomi lekarze (medycyny pracy) też nie mają zbyt wiele do powiedzenia. W piśmiennictwie zarówno polskim, jak i anglojęzycznym nie znalazłem wielu, poza popularnymi (reklamowymi?) artykułami na ten temat. Problem, jak zwykle (i to nie tylko nowatorskich i niesprawdzonych jeszcze do końca rozwiązań) jest dosyć złożony. Okazuje się, że wiele zależy generalnie od tego gdzie stosujemy ogrzewanie podłogowe - rodzaj budynku i pomieszczenia, ich przeznaczenie oraz od rodzaju samego ogrzewania (elektryczne czy wodne). Praktycznie ogrzewanie podłogowe stanowi w większości przypadków lepsze rozwiązanie aniżeli zastosowanie typowych grzejników. Przede wszystkim, pomimo wyższych początkowo kosztów, jest znacznie ekonomiczniejsze. W przypadku zastosowań domowych ogrzewanie podłogowe jest polecane wszędzie poza sypialniami (ludzie śpiący po kilka godzin na stosunkowo niższej wysokości od podłogi mogą odczuwać przegrzanie, grube dywany redukujące ocieplający efekt grzania podłogowego) a zatem w biurze również nie powinno być problemu (chyba, że zastosuje Pan właśnie grube wykładziny). I wreszcie wpływ na zdrowie. Zdecydowana większość informacji wskazuje, że ogrzewanie podłogowe ma właściwości ogólnie prozdrowotne. Należy jednak pamiętać, że dotyczy to jedynie prawidłowych warunków eksploatacji ogrzewania podłogowego tzn. dobrego ocieplenia budynku i odpowiednich podłóg (i wykładzin). Oto kilka najczęściej spotykanych spostrzeżeń nt. oddziaływania ogrzewania podłogowego na zdrowie: 1. Ogrzewanie podłogowe oddaje ciepło poprzez promieniowanie, a nie konwekcję (grzejniki) co powoduje korzystniejszy rozkład temperatur zarówno pionowy (cieplej przy podłodze), jak i poziomy (bardziej równomierny). Taki rozkład temperatury w pomieszczeniu jest zbliżony do wskazanego dla organizmu człowieka – najcieplej jest w okolicy stóp, a wyżej – chłodniej. 2. nie ma stref ani przegrzania, ani niedogrzania, 3. Jeżeli temp. podłogi w pokojach nie przekracza 29 st. C, a w kuchniach i łazienkach - 33 st. C, pracownicy nie będą odczuwali dyskomfortu typu "zbyt ciepło w stopy", ani dolegliwości w okolicach kończyn dolnych (obrzęki i bóle nóg). Przypuszcza się, że problemy reumatyczne mogą wystąpić, jeżeli powierzchnie podłóg systematycznie osiągają temperatury większe niż 35 *C i przebywa się na nich w sposób ciągły. (Jeżeli budynek nie będzie dobrze ocieplony, to takie nagrzewanie podłóg może być konieczne po prostu dla utrzymania odpowiedniej temperatury w pomieszczeniu). Ze względów zdrowotnych w pomieszczeniach z wodnym ogrzewaniem podłogowym temperatura podłogi nie powinna przekraczać: · 29°C (optymalnie 26°C) - w pokojach, kuchniach, korytarzach; · 34°C - w pomieszczeniach tak zwanych sanitarnych (na przykład łazienkach i WC); · 35°C - w miejscach o zwiększonych stratach ciepła – pod oknami i przy ścianach zewnętrznych (czyli w tak zwanych strefach brzegowych). 4. Znaczna bezwładność cieplna. Ponieważ grzejnikiem jest duża masa betonu, trudno szybko zmienić jej temperaturę, a tym samym temperaturę w pomieszczeniu. Do zmiany o 1-2 st. C potrzeba najczęściej 3-4 godzin, a w czasie najzimniejszych dni samo ogrzewanie podłogowe nie będzie w stanie zapewnić komfortu cieplnego. Przy niskich temperaturach na zewnątrz trudno byłoby uzyskać odpowiednią temperaturę w pomieszczeniach nie przekraczając powyższych parametrów. 5. unoszenie kurzu oczywiście w przypadku ogrzewania podłogowego również występuje, ale z powierzchni o temperaturze 22*c jest ono o wiele mniejsze niż w grzejniku którego powierzchnia nagrzana jest do temperatury 50 *C i większej. Tak więc w połączeniu z korzystnym rozkładem pionowym temperatury podłogówka może być polecana dla alergików. 6. Różnica temperatury pomiędzy pomieszczeniem ogrzewanym a powietrzem na zewnątrz jest w przypadku ogrzewania podłogowego z reguły o kilka stopni niższa w porównaniu z grzejnikami a to obniża ryzyko przeziębień, 7. Mniejsze wysuszenie powietrza, poza zwiększonym komfortem użytkowania pomieszczenia ogranicza możliwość wystąpienia przesuszenia skóry, błon śluzowych itp. Tak więc, zgodnie z aktualną wiedzą, generalnie można polecić ogrzewanie podłogowe w budynkach biurowych z tym wszakże zastrzeżeniem, że albo budynek zostanie odpowiednio przygotowany i samo ogrzewanie podłogowe wystarczy (bez konieczności nadmiernego podnoszenia temperatury podłogi), albo na wszelki wypadek zastosowane zostanie ogrzewanie mieszane (polecane zazwyczaj w domach mieszkalnych). Możliwe negatywne skutki zdrowotne: w przypadku elektrycznego ogrzewania podłogowego wokół posadzki wytwarzane jest pole elektromagnetyczne o częstotliwości sieciowej - 50Hz. Konieczne jest więc zastosowanie specjalnego okablowania ograniczającego to promieniowanie. Ale w jakim stopniu jest to bezpieczne (dla domu mieszkalnego?, dla biura?) trudno jeszcze orzec ze względu na brak wystarczających na dzień dzisiejszy danych.
Dr inż. Zbigniew Jóźwiak
Zakład Fizjologii Pracy i Ergonomii
Instytut Medycyny Pracy im. Prof. J. Nofera | 
